• Uncategorized
  • 0

Làng nghề thủ công mỹ nghệ ở Nam bộ

Sài Gòn là nơi hội tụ của cư dân các miền đất nước, đây cũng là nơi hội tụ của nhiều nghề thủ công truyền thống. Với tay nghề khéo léo, kỹ thuật tinh xảo, các làng nghề thủ công truyền thống của Sài Gòn đã cung cấp nhiều sản phẩm phục vụ tiêu dùng, kiến trúc đạt trình độ cao, được nhiều người ưa thích.

Nghề gốm

Trong những nét đẹp tạo nên dung mạo cổ kính và có giá trị cao cho các di tích kiến trúc – nghệ thuật ở Sài Gòn là những sản phẩm gốm làm tại Sài Gòn hay quanh Sài Gòn, đặc biệt như một số khu vực gốm Cây Mai (Phú Lâm), gốm Lê Châu (Chợ Lớn), gốm Biên Hòa… Trong đó gốm Cây Mai có nét đặc trưng tiêu biểu nhất.

Gò Cây Mai nổi tiếng cũng nằm trên khu vực xóm Lò Gốm. Xóm Lò Gốm nằm ở vùng đất kinh Ruột Ngựa, gồm cả Hòa Lục (Q. 8) và Phú Định (Q. 6) ngày nay.

Đồng Hòa là tên lò gốm quen thuộc của người dân sống trong vùng Cây Gõ, Phú Lâm. Ngoài các sản phẩm gia dụng bằng đất nung có sơn men chống thấm, Cây Mai còn sản xuất đồ sành men cao cấp dùng để trang trí, thờ tụng…

Nghề thêu tay

Nghệ thuật thêu rồng bay phượng múa trên những chiếc áo của vua chúa ngày xưa phản ánh phần nào khả năng sáng tạo của người Sài Gòn thời quá khứ. Đặc biệt, sản phẩm của nghề này là món quà lưu niệm quý giá đậm đà màu sắc quê hương đối với những người Việt xa quê hương trong những ngày Tết cổ truyền.

Thợ thêu là những cô gái ngồi cặm cụi bên khung thêu mang vẻ đẹp hiền dịu thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam. Bức tranh thêu nghệ thuật là cả những quá trình nghiên cứu, suy tư, chọn đề tài, sáng tác để đưa cái thật của cuộc sống vào từng bức tranh thêu. Bức tranh thêu đơn giản nhất cũng mất hàng tháng trời và cần cả trăm loại chỉ màu khác nhau. Tranh thêu Sài Gòn đẹp gợi cảm, có hồn và bắt được nhịp cầu nối hội họa. Người thợ thêu tay Sài Gòn am tường kỹ thuật, biết được độ cao thấp của từng vật thể trên bức thêu.

Sơn mài

Từ sau giải phóng nghề sơn mài ở Sài gòn được phát triển mạnh, có nhiều tác phẩm mang tính nghệ thuật, tinh vi, độc đáo, đa dạng rất được nhân dân trong nước và khách nước ngoài ưa chuộng. Nghề sơn mài là sự phối hợp tinh vi giữa bàn tay chạm khắc khéo léo của người thợ thủ công với nghệ thuật hội họa, phải có họa sĩ, thợ điêu khắc, mực, sơn, cẩn xà cừ, cẩn vỏ trai… Nguyên vật liệu sử dụng cho sản phẩm sơn mài, ngoài nguyên liệu gỗ, còn sử dụng nhiều nguyên vật liệu khác như sơn Phú Thọ, các loại sơn chế từ thềm sa, chu sa, hoàn hạc, xà cừ… Một sản phẩm sơn mài dù lớn hay nhỏ, thời gian hoàn tất mất ít nhất 2 tháng. Giá trị của sơn mài không chỉ thể hiện ở khía cạnh nghệ thuật mà sơn mài còn chịu đựng được những biến đổi thời tiết, nhiệt độ và giữ mãi nét đẹp nghệ thuật.

Nghề mỹ nghệ kim hoàn

Hiện nay, Sài gòn có một lượng thợ thủ công kim hoàn rất đông. Đây là lực lượng nòng cốt làm ra các sản phẩm nữ trang. Sản phẩm nữ trang rất da dạng, nổi tiếng nhất là những sản phẩm chạm mà khách nước ngoài rất ưa chuộng. Bên cạnh sản xuất thủ công, bán thủ công, các Cty kinh doanh vàng bạc, đá quý TP sử dụng khuôn mẫu để làm ra các loại nữ trang đơn giản với số lượng lớn.

Hiện nay, một số Công ty vàng bạc, đá quý của Nhà nước và tư nhân thành phố đã bắt đầu tiến hành trang bị dây chuyền tự động nhằm công nghệ hóa ngành kim hoàn.

Nghề đúc đồng

Nghề đúc đồng của cư dân người Việt trên đất Sài Gòn có lẽ đã xuất hiện ngay từ những thế hệ đầu tiên đi mở đất. Đúc đồng là một nghề thủ công dân gian truyền thống từng có một thời vang bóng trên đất Sài Gòn.

Sản phẩm đúc đồng ở đây khá đa dạng, từ đồ gia dụng cho đến đồ thờ cúng: nồi, mâm chảo, ô trầu, lư, chân đèn bát nhang… Hầu như nghề đúc đồng ở Sài Gòn xưa đáp ứng khá đầy đủ những nhu cầu sinh hoạt thông thường của người dân địa phương.

Đến đầu thế kỷ 20, các nghệ nhân trẻ do trường Mỹ Thuật đào tạo đã làm những sản phẩm đúc đồng mới như: tượng đầu người và tượng thú khá nổi tiếng…

Giữa thế kỷ 20 một số gia đình của làng đúc đồng Ngũ Xã nổi tiếng miền Bắc vào định cư tại Hòa Hưng (Sài Gòn) hình thành một xóm nhỏ chuyên đúc đồng rồi khâu tam khí (vàng, bạc, đồng) lên các tượng thần thánh, tiên Phật và các đồ gia dụng khác. Với tay nghề cao, sản phẩm đẹp, đồ đồng tam khí Hòa Hưng được nhiều người, nhiều nơi biết đến.

Tập quán trong nghề đúc đồng là cấm người lạ (đặc biệt là phụ nữ) vào khu vực làm khuôn và đúc đồng nhằm giữ bí mật nghề nghiệp và tránh bị xui. Ngày nay sản phẩm đúc đồng của những người thợ thủ công TP với nhiều kiểu dáng đẹp có mặt trên toàn thành phố và các tỉnh bạn.

(Sưu tầm)

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *